Στάγειρα-Αρχαία Στάγειρα

Κάθε φορά που θα γίνεται κόκκινο το κουμπί του κάθε χωριού και θα είναι έτοιμο για περιήγηση! Πατήστε το και καλό σας ταξίδι…

Στάγειρα-Αρχαία Στάγειρα

Καλώς ήρθατε στο Δήμο Αριστοτέλη και τα 17 χωριά του με πολλούς οικισμούς κι εδώ. Καταλαμβάνει τη μεγαλύτερη έκταση του Νομού, αφού ανήκει και ο μεγαλύτερος ορεινός όγκος εδώ, 739,87 τ. χλμ., και πληθυσμός 18.924 κάτοικοι, με έδρα του Δήμου την Ιερισσό. Την ονομασία του φυσικά την οφείλει στον μεγάλο δάσκαλο Αριστοτέλη, που γενέτειρά του είναι τα αρχαία Στάγειρα.

+15
°
C
+16°
+
Stageira
Παρασκευή, 07
Πρόγνωση για 7 μέρες

Στη γενέτειρα του μεγαλύτερου αρχαίου φιλοσόφου όλων των εποχών Αριστοτέλη (384 π.Χ. – 322 π.Χ.) αποφάσισα να σας ξεναγήσω λίγο διαφορετικά και μην ακολουθώντας την πεπατημένη. Θα σας περπατήσω σε παλιά και νέα μονοπάτια και όσοι με διαβάσετε ως το τέλος θα βρείτε εκεί τις απαραίτητες εγκυκλοπαιδικές λεπτομέρειες για τον τόπο αυτόν!

Πώς να περάσω ένα τριήμερο στα Στάγειρα;

Άπειρες φορές έχουμε περάσει από το όμορφο χωριό των Σταγείρων είτε μετά από μπάνιο στις παραλίες της όμορφης ορεινής και θαλασσινής συνάμα Χαλκιδικής μας (γιατί η Χαλκιδική μας είναι χερσόνησος και εκτός από τα «πόδια» της βρέχεται και από παντού σχεδόν από θάλασσα.)

Επίσης σαν εκπαιδευτικός είχα επισκεφτεί αρκετές φορές στο παρελθόν το άλσος του Αριστοτέλη με τους μικρούς μου μαθητές. Η απόφαση να έρθουμε στο χωριό όμως ήταν μία χειμωνιάτικη Κυριακή, μετά από προ διημέρου πυκνής χιονόπτωσης, εξού και οι φωτογραφίες!

Αυτή την Κυριακή ανακαλύψαμε ότι τα Στάγειρα, εκτός από όμορφο, αμφιθεατρικά χτισμένα, είναι και ένα πεντακάθαρο χωριό, πολύ γραφικό με καταπληκτική θέα στον Ακάνθιο κόλπο και το Άγιο Βουνό να φαίνεται από παντού! Οι εντυπώσεις μας; απλά υπέροχες!

Το χωριό είναι πλέον ενωμένο (δηλαδή αλλάζεις χωριό, με τα πόδια) με το χωριό Στρατονίκη! Καταλαβαίνει κάποιος ότι άλλαξε χωριό, μόνο από την ταμπέλα πάνω στο δρόμο! «όριο το βενζινάδικο», μου λέει ο Ανδρέας!

Ένα μικρό, κουκλίστικο μαγαζάκι πάνω στο δρόμο που μπορείτε να πιείτε το πρωινό σας καφεδάκι ή να το πάρετε στο χέρι και να οργανωθείτε! (Το μόνο μείον αυτών των δύο χωριών είναι ότι δεν υπάρχουν ξενοδοχεία, υπάρχουν βέβαια Airbnb, μονάδες φιλοξενίας, αλλιώς  ο επισκέπτης μπορεί να κλείσει τη διαμονή του σε πολύ γειτονικά χωριά, όπως αυτό του Νεοχωρίου (8 χλμ.), του Παλαιοχωρίου (11 χλμ.) ή αν επιθυμεί παραθαλάσσια διαμονή, της Ολυμπιάδας (27 χλμ.), του Στρατωνίου (11 χλμ.), ακόμα και της Ιερισσού (24 χλμ.), ώστε να λύσει το θέμα της διαμονής του!).

ΗΜΕΡΑ 1η

Μετά το καφεδάκι σας το πρόγραμμα έχει βόλτα στο άλσος του Αριστοτέλη, στο μοναδικό θεματικό πάρκο της Χαλκιδικής, με τα διαδραστικά εκθέματα, όπου εδώ θα απολαύσει κάποιος τα φυσικά φαινόμενα, στα οποία αναφέρεται ο φιλόσοφός μας στα έργα του.

Το πάρκο είναι ανοιχτό όλον τον χρόνο, τους μήνες όμως από Μάρτιο έως Οκτώβριο, έχοντας ένα ασήμαντο αντίτιμο, ο δήμος Αριστοτέλη, αποτίνοντας έναν φόρο τιμής στον πανεπιστήμονα Αριστοτέλη, έχει μεριμνήσει ώστε οι επισκέπτες του πάρκου να μπορούν πλέον μέσα από QR code, έναν γραμμωτό κώδικα (barcode) να ξεναγηθούν και να κατανοήσουν τις εφευρέσεις του φιλοσόφου Σταγειρίτη.

Εδώ η axtada, η ψυχή της δημοτικής επιχείρησης έχει φέρει μεγάλες πρωτιές, αφού μέσα σε έναν χρόνο σχεδόν κατάφερε η ομάδα να φέρουν δύο βραβεία, το χάλκινο και πριν λίγο καιρό το χρυσό (gold) βραβείο του tourism awards! (κι εδώ αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω θερμά την κ. Ζαμάνη, την ψυχή αυτής της προσπάθειας του Δήμου Αριστοτέλη!).

Οπτικούς δίσκους – πρόδρομοι του κινηματογράφου, ξυλόφωνο – πρόδρομος του κατόπτρου, το ξυπνητήρι του Αριστοτέλη, το ηλιακό ρολόι κ.ο.κ.  Εδώ θα θαυμάσει επίσης ο επισκέπτης τον ανδριάντα του Αριστοτέλη και στην άκρη του πάρκου ένα μέρος από τον πύργο του Μαδέμ Αγά, γιατί εδώ, επί τουρκοκρατίας, ήταν το διοικητικό κέντρο των μεταλλείων της περιοχής.

Πάρκο του Αριστοτέλη

Ένα-ένα μην βιάζεστε!

Το μέρος είναι από τους πιο ιστορικούς τόπους του νομού μας και θέλω να μην σας βομβαρδίσω από την πρώτη σας μέρα εδώ! Θαυμάστε προς στιγμήν την υπέροχη θέα μέσα, αλλά και έξω, από το πάρκο και μετά από το τηλεσκόπιο που έχει στηθεί στο καταλληλότερο σημείο θαρρώ.

Δυστυχώς ακόμα δεν επαναλειτούργησε το γνωστό καφέ κάτω στα σκαλάκια (εκεί η θέα και το ρέμβασμα ήταν μοναδικά). Ευχής έργον να επαναλειτουργήσει, όπως επίσης να πάρει σάρκα και οστά το σχέδιο του δήμου Αριστοτέλη για την κατασκευή της πεζογέφυρας, που θα δίνει στους επισκέπτες τη δυνατότητα να περνούν με ασφάλεια ακριβώς απέναντι στα Σιδηροκαύσια! Ναι εκεί ακριβώς θα σας πάω τώρα.

Οι φωτογραφίες που θα δείτε στο site είναι από προηγούμενη επίσκεψή μας εδώ, γιατί σήμερα το χιόνι ήταν λίγο επικίνδυνο. Τα Σιδηροκαύσια ήταν η έδρα των 12 Μαντεμοχωρίων (το μαντέμ, στα τούρκικα, σημαίνει σίδηρος). Εδώ είχε το κονάκι του ο Μαδέμ Αγάς, ο οποίος νοιαζόταν μόνο για τις εισφορές από τη φορολογία!

Πλούσιο το μέρος σε εξόρυξη χρυσού και αργύρου, που απασχολούσε το μεταλλείο εκείνη την εποχή 6.000 περίπου εργάτες! Πολλοί νερόμυλοι, για τον διαχωρισμό των υλικών και τον καθαρισμό των πολύτιμων μετάλλων, όπως επίσης 500 περίπου φούρνοι για την τήξη των μεταλλευμάτων βρίσκονται διασκορπισμένοι στο βουνό.

Τα μεταλλεία που εκμεταλλεύτηκαν Ρωμαίοι, Βυζαντινοί και Τούρκοι, σήμερα αποτελούν για πολλούς κατοίκους της βόρειας Χαλκιδικής μας (και όχι μόνο) σημαντικό μέσο βιοπορισμού! Το 15ο αι. τα Σιδηροκαύσια ήταν η μεγαλύτερη σε έκταση πόλη μετά τη Θεσσαλονίκη.

Στα Σιδηροκαύσια λοιπόν ο επισκέπτης θα θαυμάσει ό,τι απέμεινε από τα λουτρά, τα εργαστήρια, τα οθωμανικά τεμένη, τις κατοικίες, τον πύργο και τα νομισματοκοπεία της περιοχής! Μέχρι το 1821 έχαιρε πολλών προνομίων το χωριό, όμως με την έναρξη της Επανάστασης καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Τούρκους και όσοι επιβίωσαν από τη σφαγή κατευθύνθηκαν προσωρινά στο Άγιο Όρος.

Σιδηροκαύσια

Από εδώ ξεκινά και το Αριστοτελικό μονοπάτι, μήκους 14 χιλιομέτρων, που καλό θα ήταν αν είστε του περιπατητικού να ενημερωθείτε από τις γνωστές ιστοσελίδες για την προσβασιμότητα ανά εποχή.

Αν πάλι επιθυμείτε οργανωμένες ξεναγήσεις, είτε σαν μονάδα είτε σαν ομάδα, θα απευθυνθείτε στη φίλη μας την Πολυτίμη, η οποία κρατά τα σκήπτρα στη βόρεια Χαλκιδική στον τομέα αυτό!

Ό,τι και να πω θα είναι λίγο, γι’ αυτό μπείτε στην ιστοσελίδα της το Aristotles paths, για να δείτε τη δουλειά της!

Εγώ θα προσπαθήσω να χωρέσω όλη την ιστορία της περιοχής σε μία μέρα και εσείς κανονίστε την πορεία σας: μία εξοντωτική μέρα για να προλάβετε να δείτε τα πάντα ή ένα ωραίο τριήμερο με μπάνιο, ωραίο φαγητό και ταξίδια στο χρόνο; (Γι’ αυτό έγραψα τριήμερο και αν φτάσει, για το μέρος εδώ) …εσείς αποφασίζετε…

Περάστε λοιπόν μετά την επίσκεψη στα Σιδηροκαύσια από την Παναγία Σπηλιώτισσα.

 «Η εικόνα βρισκόταν στην Ολυμπιάδα», όπως μου είπε πάλι ο Ανδρέας και «οι κάτοικοι πολλές φορές δεν έβρισκαν την εικόνα στο Ναό!!!»

Την έβρισκαν όμως πάντα στο ίδιο μέρος: μέσα στη σπηλιά του βράχου! Γυρνούσε ξανά και ξανά εδώ, μέχρι που χτίστηκε το 1903 το ξωκλήσι της στο μέρος αυτό, που διάλεξε η Παναγία.

Δυστυχώς το κλειδάκι απουσίαζε, σίγουρα όχι χωρίς λόγο κι έτσι βγάλαμε μόνο φωτογραφίες, ρεμβάσαμε την υπέροχη θέα στον Άθω, με την υπόσχεση να έρθουμε πάλι εδώ να λειτουργηθούμε στο πανηγύρι της Παναγίας 7-8 Σεπτεμβρίου, στο γενέθλιο της Παναγούδας, των Σταγειριτών, όπου γιορτάζει καί η κεντρική εκκλησία και λειτουργείται καί το ξωκλήσι της Σπηλιώτισσας.

Πανηγύρι με τα όλα του που μόνο αν έχετε επισκεφτεί ξανά ορεινό χωριό της Χαλκιδικής μας καταλαβαίνετε τι ακριβώς εννοώ. 

Παναγία η Σπηλιώτισσα

Μπορείτε να φάτε ένα ωραίο snack ή μία πίτσα στους φίλους μας τον Γιάννη και την Ελένη, στο «Shadows» δίπλα στη Στρατονίκη, να πάρετε δυνάμεις και να ξεχυθείτε στις παραλίες της βόρειας Χαλκιδικής.

Πολλά κοσμικά μπαρ σε όλο το μήκος της ακτογραμμής, μεγάλο μήκος επίσης ανοργάνωτης παραλίας όπου μπορείτε να αράξετε με το δικό σας εξοπλισμό, πάντως ό,τι κι αν αποφασίσετε οι θάλασσες εδώ είναι υπέροχες, πεντακάθαρες και βραβευμένες! Μία άλλη όψη της Χαλκιδικής, πιο «ακατέργαστη» ομορφιά θα πω του τοπίου, από όλες τις απόψεις!

Το βραδάκι μπορείτε να φάτε στην καταπληκτική ταβέρνα «Ίσβορος», στη Στρατονίκη και να πιείτε το ποτάκι σας πάλι στο «Shadows».

ΗΜΕΡΑ 2η

Νωρίς το πρωί θα κανονίσετε, φορώντας αθλητική περιβολή, καπέλα αντιηλιακά, νερό, την επίσκεψή σας στα Αρχαία Στάγειρα.

Αν θέλετε να δείτε και να ακούσετε τα άπαντα να έχετε τουλάχιστον μία με μιάμιση ώρα στη διάθεσή σας, αν πάλι ήρθατε αυθημερόν θα ξεκινήσετε από δω και μετά θα γίνει η προηγούμενη διαδρομή στο άλσος, στα Σιδηροκαύσια και στην Παναγούδα που σας περιέγραψα στην αρχή.

Γιατί απλά έχει περισσότερη διαδρομή και αρκετή ζέστη αν έρθετε καλοκαίρι.

Αρχαία Στάγειρα

…και επειδή όπως είπε και ο φιλόσοφος συντοπίτης μας Αριστοτέλης: τα «αγαθά κόποις κτώνται», για να πλουτίσουμε την ψυχή μας πρέπει να κοπιάσουμε. Προτείνω να το κάνετε οργανωμένα, σας έδωσα τις λύσεις, όπου η Πολυτίμη μού είπε ότι μαζί σχεδιάζετε το πρόγραμμα της ξενάγησης, ανάλογα με το τί ενδιαφέρει και πόσο χρόνο έχει ο επισκέπτης. Σε έναν αρχαιολογικά, ειδικά εξωτερικό χώρο, θεωρώ, όσο κι αν είναι οργανωμένα τα πράγματα εκεί και η τεχνολογία να έχει συμβάλει σε αυτό, κανείς δεν μπορεί να αντικαταστήσει το ανθρώπινο δυναμικό που είναι εξειδικευμένο και εννοώ εδώ έναν καλό ξεναγό. Μπορεί λοιπόν η βόλτα σας στα αρχαία Στάγειρα να διαρκέσει από 40 λεπτά έως μιάμιση ώρα, αν δεν θέλετε να μην πέσει τίποτα κάτω!

Σύμφωνα με την παράδοση σε αυτό εδώ το μέρος οι Σταγειρίτες μερίμνησαν να μεταφερθεί ο δάσκαλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο φιλόσοφος Αριστοτέλης, κατόπιν δικής του επιθυμίας από την Χαλκίδα και να ταφεί στη γενέτειρά του. Μάλιστα είχαν καθιερώσει και μεγάλη γιορτή προς τιμήν του τα Αριστοτέλεια. Σήμερα ο Καλλικρατικός πλέον δήμος έχει το όνομα του μεγάλου Σταγειρίτη φιλοσόφου! Οι ανασκαφές εδώ ξεκίνησαν από το 1960 και οριστικά τελείωσαν το 2002.

Η πόλη είχε ιδρυθεί από Ίωνες αποίκους της Άνδρου, καταστράφηκε από το βασιλιά Φίλιππο τον Β’ και ξαναχτίστηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο για να τιμήσει τον δάσκαλό του. Ήδη ο Στράβωνας τοποθετεί την πόλη σε αυτό ακριβώς το σημείο, όπου έγιναν οι ανασκαφές και κάνει λόγο για μία μικρή νησίδα με το όνομα Κάπρος, που μάλλον πρόκειται για το νησάκι σήμερα Κάπρος, που βρίσκεται ακριβώς απέναντι από τα Αρχαία Στάγειρα. Μάλιστα πολλά νομίσματα που βρέθηκαν είχαν ως σύμβολο έναν κάπρο! Πιστεύω ότι όλες οι αισθήσεις σας σήμερα θα ικανοποιήθηκαν τα μάλα! Μην φοβάστε τα πιτσιρίκια σας ότι θα βαρεθούν, αν χρησιμοποιείτε την τεχνολογία και ιδιαίτερα αν μπορείτε να τα χαρίσετε μία όμορφη και οργανωμένη ξενάγηση.

Η μέρα σας ελεύθερη, αν είναι να μείνετε εδώ αλλιώς ξεναγηθείτε στο χωριό, στα όμορφα και γραφικά καλντερίμια του, στα καθαρά σοκάκια με τα αρχοντικά σπίτια και φυσικά θα ανάψτε το κεράκι σας στην κεντρική εκκλησία του χωριού. 

Ναός αφιερωμένος στο Γενέθλιο της Θεοτόκου, που χτίστηκε το 1814 σε σταυροειδή ρυθμό, με τη βοήθεια της ιεράς Μονής Χιλανδαρίου του Αγίου Όρους. Στα 200 μέτρα πιο πάνω είναι η Παναγία η Σπηλιώτισσα, που σας ανέφερα στην αρχή.

Αξιόλογα εξωκλήσια είναι αυτά του Αγίου Δημητρίου, πάνω στο λόφο 100 μέτρα πιο πάνω από το Σιδηροκαύσια, επίσης ο Άγιος Γεώργιος που λειτουργείται και πανηγυρίζει, ανάλογα με το πότε πέφτει το Πάσχα κάθε χρόνο.

Ι.Ν. Γενέθλιον της Θεοτόκου

Στις 10 Ιουνίου το χωριό γιορτάζει τον Όσιο και Νεομάρτυρα Σάββα, που γεννήθηκε στα Στάγειρα στο τέλος του 19ου αιώνα και θανατώθηκε μαρτυρικά από τους Τούρκους. Από το 1988 γίνεται πανηγύρι προς τιμήν του Σταγειρίτη Αγίου.

«Των Σταγείρων το κλέος και του Άθω το καύχημα»

Λόγιος, φιλόλογος και ιστορικός ο Αθανάσιος Σταγειρίτης ξεχώρισε για τη δράση του, γεννήθηκε το 1780 στο χωριό και δραστηριοποιήθηκε στη Βιέννη. Επίσης αξίζει να αναφέρουμε εδώ και τον Δημήτριο Σταγειρίτη που μαζί και με άλλα μέλη της οικογένειάς του υπήρξαν πρωτεργάτες στην Επανάσταση της Χαλκιδικής το 1821, με εθνική και εκπαιδευτική δράση. Καλώς ήρθατε λοιπόν στο όμορφο χωριό των 380 κατοίκων, με υψόμετρο 510 μέτρα στη βορειοανατολική πλευρά της Χαλκιδικής, που απέχει 72 χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη και 50 χιλιόμετρα από τον Πολύγυρο.

Το χωριό είναι χτισμένο αμφιθεατρικά στις υπερώες του όρους Στρατονικού ή Στρεμπενίκου ή Αργορόλοφου. Η παλιά του ονομασία ήταν Καζαντζή Μαχαλάς.

Εγώ θα σας αφήσω κάπου εδώ να αποφασίσετε πόσες μέρες θα μείνετε τελικά στα Στάγειρα, τα οποία βρίσκονται πάνω στον οδικό άξονα Θεσσαλονίκης-Ουρανούπολης και αν σκέφτεστε πολυήμερες διακοπές εγώ λέω ναι.

Διαμονή σε λιγοστά δωμάτια προς ενοικίαση ή σε μία ξενοδοχειακή μονάδα στα διπλανά χωριά, άπειρη δροσιά τα βραδάκια, με την ησυχία σας θα γνωρίσετε όλες τις ομορφιές της Β. Χαλκιδικής: τους καταρράκτες της Βαρβάρας, την Ιερισσό, το νησάκι της Αμμουλιανής, την Ουρανούπολη, την Αρναία, Μεγάλη Παναγία, Πυργαδίκια, Ολυμπιάδα και φυσικά τα Αρχαία Στάγειρα…

Αυτή η πλευρά του Νομού μας, γοητεύει πάντα τον επισκέπτη, έχει κάτι το μυθικό, το θείο, ίσως το Άγιο Βουνό, η «άγρια» αυτή ομορφιά, με την υπέροχη ακτογραμμή, η απλότητα και η ντομπροσύνη των κατοίκων… πολλά μαζί είναι που συνθέτουν το όλον…

… και δω θα σας αποχαιρετήσουμε κλείνοντας με ένα άλλο απόφθεγμα του συντοπίτη μας Αριστοτέλη: «ελεύθερον διατελεί και βέλτιστα πολιτευόμενων και δυνάμενων άρχειν πάντων, μιας τυγχάνον πολιτείας» το ελληνικό έθνος ζει ελεύθερο και διοικείται άριστα και θα μπορούσε να κυριαρχήσει, αν ήταν πολιτικά ενωμένο!

Gallery

Χρήσιμα τηλέφωνα

Άλσος Αριστοτέλη: 2376041327

Κοινότητα Σταγείρων: 2376041335

Κάθε φορά που θα γίνεται κόκκινο το κουμπί του κάθε χωριού και θα είναι έτοιμο για περιήγηση! Πατήστε το και καλό σας ταξίδι…