Κτήμα Λειβαδιώτη
Παραδοσιακό οινοποιείο σε 110 στρέμματα όπου φιλοξενούνται οκτώ ελληνικές ποικιλίες κρασιών
Κάθε φορά που θα γίνεται κόκκινο το κουμπί του κάθε χωριού και θα είναι έτοιμο για περιήγηση! Πατήστε το και καλό σας ταξίδι…
Στανός Χαλκιδικής με βόρειο σύνορο το Νομό Θεσσαλονίκης, στα 80 χλμ. Απόσταση από την πόλη της Θεσσαλονίκης, πολύ κοντά στον Μελισσουργό, στη Νέα Μάδυτο, στη Μαραθούσα, νότια συνορεύει με την Αρναία, μόνο 8 χλμ. η απόσταση των δύο χωριών, που κοιτάζει το ένα το άλλο αφού είναι ακριβώς απέναντι! Στα 10 χλμ ανατολικά βρίσκεται η Βαρβάρα και στα 38 χλμ. η πρωτεύουσα της Χαλκιδικής, ο Πολύγυρος!
Ο Στανός, το χωριό των 908 κατοίκων ( απογραφή 2021) σήμερα, βρίσκεται χτισμένο σε υψόμετρο 515 μέτρων και κάποια στιγμή είχε προβληθεί στα μέσα μαζικής ενημέρωσης ως το δεύτερο χωριό πολυτέκνων στην Ελλάδα!
Σήμερα συνεχίζει την παράδοση, αλλά δεν βρίσκεται, πλέον, στις πρώτες θέσεις! Ο Στανός είναι ένα ζωντανό χωριό, με φιλόξενους κατοίκους που αξίζει περισσότερης τουριστικής προβολής!
Ένας όμορφος τόπος, περιτριγυρισμένος από καταπράσινους λόφους που δυστυχώς δεν υπάρχουν σπίτια για διαμονή εδώ, αλλά έχει εύκολη πρόσβαση για κάποιον που διακοπεύει στην Αρναία ή ακόμα και στον Πολύγυρο. Αξίζει πραγματικά η βόλτα σας ως εδώ ακόμα και για μια μονοήμερη απόδραση!
Για την ονοματοδοσία του χωριού δύο είναι οι επικρατέστερες εκδοχές:
η πρώτη ότι πήρε το όνομά του από τις πολλές στάνες, αφού η κτηνοτροφία καλά κρατούσε, τα παλιότερα χρόνια εδώ!
και η δεύτερη είναι ότι περνώντας από εδώ ο στρατηγός του μεγάλου Αλεξάνδρου Στάνος, αρρώστησε και έμελλε να αφήσει την τελευταία του πνοή σε αυτόν τον τόπο.
Στο παρελθόν βρέθηκε και θολωτός τάφος της εποχής αυτής, που μετατράπηκε σε εκκλησάκι αργότερα, όμως καταστράφηκε, οπότε μόνο σε εικασία μπορούμε να πούμε ότι παραπέμπουν τα ευρήματα αυτά.
Το χωριό πρωτοστάτησε στην επανάσταση της Χαλκιδικής με αρχηγό τον Χρήστο Οικονόμου που ήταν και γραμματέας στο Κοινόν του Μαδεμίου.
Στην περιοχή του Στανού φαίνεται ότι έγιναν δύο μάχες. Η μία νικηφόρα κατά του Μαδέμ-Αγά και των στρατιωτών που προσπάθησαν να διαφύγουν από την περιοχή και η άλλη, λίγο έξω από το Στανό, που είχε σκοπό να καθυστερήσει τη διέλευση των τούρκικων στρατευμάτων! και φυσικά αυτά αναφέρονται και σε γραπτές πηγές, σε χειρόγραφο του Χρήστου Οικονόμου και σε μία επιστολή των Μαδεμοχωριτών προς τον Εμμανουήλ Παππά, που του έδινε το πράσινο φως για να βγει από το Άγιον Όρος,γιατί’ ήρθε η ώρα!’ Μάλιστα ο Χρήστος Οικονόμου παρασημοφορήθηκε από τον βασιλιά Όθωνα με το Αργυρούν Αριστείο για την προσφορά του στην επανάσταση!
Ο Στανός έχει μεγάλη μουσική παράδοση, έχει δικά του τραγούδια, πολλούς οργανοπαίκτες, ειδικά παλιότερα, γνωστοί ήταν οι λαουτιέρηδες και οι βιολιτζήδες από το Στανό, οι οποίοι πρωταγωνιστούσαν σε γάμους και γλέντια ολόκληρης της περιοχής και άφησαν παρακαταθήκη για τη νέα γενιά του Στανού και όχι μόνο… Εδώ ο αξιόλογος συνάδερφος Θανάσης Χαλκιάς, έχει κάνει σημαντική δουλειά για αυτό και αισθάνομαι την ανάγκη να τον ευχαριστήσω και προσωπικά για τις πολλές πληροφορίες που μου έδωσε για το χωριό του και πολλές που μου διασταύρωσε, γιατί θεωρώ σημαντικό, αλλά και μεγάλη τύχη να βρίσκεις σε κάθε τόπο τους κατάλληλους ανθρώπους, που καταρχήν να αγαπάνε τον τόπο τους και κατά δεύτερον να έχουν να σου πουν πολλά και κρυμμένα μυστικά…
Πολλοί οι σύλλογοι εδώ στο χωριό, που με ομόνοια και αγάπη μεταλαμπαδεύουν ήθη και έθιμα και προάγουν πολιτισμό!
Οι πολιτιστικοί σύλλογοι: “Εκπολιτιστική και Επιμορφωτική Εταιρεία Στανού”, ο “Σύλλογος Γυναικών”, ο “Αθλητικός σύλλογος” και τα τελευταία χρόνια και ο “Σύλλογος φίλων Καζαντζίδη” συνδιοργανώνουν εκδηλώσεις, πανηγύρια και δρώμενα στο χωριό, πάρα πολλά, κατά τη διάρκεια του έτους!
Οι κυριότερες από αυτές είναι: τα Κόλιντα τα Χριστούγεννα, οι γνωστές, από τη Δυτική Μακεδονία, φωτιές που ανάβουν για να ζεστάνουν και να προετοιμάσουν τη γέννηση του Θεανθρώπου!
Κάθε χρόνο, στις 23 του Δεκέμβρη, περιμετρικά στους γύρω λόφους ανάβουν πολλές φωτιές οι νέοι του χωριού, που, από πολύ καιρό πριν, μαζεύουν ξύλα και κλαδιά και όλο το βράδυ της πρό-παραμονής το χωριό φωτίζεται και ζεσταίνεται και το θέαμα είναι άκρως μοναδικό!
Λοιπόν και έχει και συνέχεια για κάποιον που θα βρεθεί τις άγιες αυτές μέρες στο χωριό, στις 26 Δεκεμβρίου αναβιώνει στην πλατεία των χωριού το έθιμο της ΄Γουρουνοχαράς΄!
Τα παλιά χρόνια η γιορτή αυτή γινόταν σε κάθε αυλή του χωριού, αφού ήταν η μέρα της τελετουργίας για τη σφαγή των οικόσιτων γουρουνιών και σήμερα όλοι μαζί οι κάτοικοι και πλήθος επισκεπτών, στην πλατεία του χωριού, συνδιασκεδάζουν, χορεύουν τοπικούς παραδοσιακούς χορούς, γλεντάνε με ορχήστρες και χοιρινές τσιγαρίδες, πολλές τσιγαρίδες που μαγειρεύονται στα καζάνια και μοιράζονται στους παρευρισκόμενους! επίσης οι σύλλογοι ετοιμάζουν και ζεστή, νοστιμότατη, σούπα, σπιτικό πατσά!
Μία άλλη εκδήλωση που οργανώνει ο Πολιτιστικός Σύλλογος είναι τα Κούλουμα ,την Καθαρά Δευτέρα. Παλιότερα λάμβανε χώρα στο ύψωμα, που οι ντόπιοι ονομάζουν ‘του Κυριάκου το τσαΐρ’, αλλά τα τελευταία χρόνια γίνονται στο γήπεδο, με διαγωνισμό καλύτερου χειροποίητου χαρταετού και δωρεάν νηστίσιμα εδέσματα.
Τη δεύτερη μέρα του Πάσχα αναβιώνει το έθιμο της Κούνιας, όπου στήνεται μια μεγάλη κούνια στο δέντρο της πλατείας και την ίδια μέρα επίσης λαμβάνει χώρα το έθιμο του Ζυγίσματος, όπου οι παρευρισκόμενοι ζυγίζονται σε μια ζυγαριά μπροστά σε όλους για να δουν ποιος έβαλε κιλά κατά την περίοδο της νηστείας, οπότε έφαγε και πολύ!! όλα αυτά τελούνται με συνοδεία ορχήστρας, γλέντι και ψητά κρέατα!
Οι Στανιώτες πανηγυρίζουν και θυμούνται…δύο είναι τα πανηγύρια – σταθμοί του χωριού αυτού….σε παλιότερες, νοσταλγικές εποχές, οι κάτοικοι του Στανού είχαν όλοι τα σπιτοκάλυβά τους στην εξοχή και τα καλοκαίρια όλοι σχεδόν οι κάτοικοι μετακόμιζαν εκεί. Να είναι κοντά στα χωράφια τους, στα αμπέλια τους και στα ζώα τους. Να τα φροντίζουν. Δύο ήταν οι οικισμοί αυτοί, οι παραθεριστικοί, των Στανιωτών: ο Άγναντος που έχτισαν και την Αγία Κυριακή , και το Σαμάρι, αρκετά πιο μακριά με τον Άγιο Αθανάσιο, που δεν φτάσαμε ως εκεί, γιατί θα έδυε ο ήλιος σε λίγο και έπρεπε να γνωρίσουμε το χωριό του Στανού εκ των έσω.
Οι κάτοικοι με τον ιερέα τους τιμούν κάθε χρόνο τους δύο Αγίους και μάλιστα τον Άγιο Αθανάσιο τον γιορτάζουν την παραμονή της μνήμης του, την πρώτη του Μάη, γιορτάζοντας ταυτόχρονα και την Πρωτομαγιά!
Η διαδρομή στον κάμπο του Στανού είναι υπέροχη, προτείνω όμως μόνο με ψηλό όχημα να την κάνετε. Η φύση εδώ την άνοιξη ζωγραφίζει…μελίσσια αράζουν στις κυψέλες τους, πρόβατα και κατσίκια βόσκουν στα λιβάδια και ο αλογατάρης-βοσκός με τα πιστά σκυλιά του οδηγούν το κοπάδι…αμπελώνες, σπαρτά, νερά που κελαρύζουν στα ρέματα…
και στα 2 εκκλησάκια γίνεται κουρμπάνι. Ευλογία πραγματική… κι επειδή δεν πήγαμε ως την πέρα γειτονιά, στον Άγιο Αθανάσιο θα παραθέσω εδώ κάποιους στίχους, σχετικούς, από Στανιώτικο τραγούδι:
στο πανηγύρι τ’ άγιου Θανάση
κορίτσια χόρευαν και ήταν καμάρι.
Μόνο μία μελαχρινή είχε τη χάρη!
Φορεί στη μέση της χρυσό ζουνάρι!
Τούρκος την αγαπά και θέλει να την πάρει!
κι η σκύλα η μάνα της την προξενάει:
-πάρ’ τον κόρη μου τον Τούρκο άντρα θα σε γεμίσουνε φλουριά και χάντρα!
– Δεν τον επαίρνω τον Τούρκο άντρα θα με φωνάζουνε χανούμ-
Σουλτάνα!
Επίσης ωραίο πανηγύρι γίνεται του Αγίου Πνεύματος, στο πανέμορφο εκκλησάκι στο λόφο, βγαίνοντας από το χωριό για τον κάμπο στο αριστερό σας χέρι, έτσι όπως οι ντόπιοι ξέρουν να τιμούν τα άγιά τους…
Στην περιοχή Ζεστό νερό –επειδή το νερό της πηγής είναι λίγο πιο ζεστό από το κανονικό, υπάρχουν και καταρράκτες και ένα μικρό σπήλαιο, που όμως ακόμα δεν είναι τόσο προσβάσιμη η περιοχή γι’ αυτό και δεν προτείνω να το αποτολμήσετε, αν δεν ρωτήστε τους ντόπιους αν μπορείτε να πάτε εκεί, ανάλογα και ποια εποχή θα βρεθείτε στο χωριό και με τι όχημα θα έχετε έρθει.
Την ξενάγησή μου στο Στανό ανάλαβε η αδερφική μου φίλη η Κατερίνα – γνωστή τοις πάσι – και πιστέψτε με δεν υπήρξε δρομάκι και γειτονιά που να μην με πήγε! Μας σταματούσαν όλοι στο δρόμο για να μας χαιρετήσουν να γνωρίσουν την “ξένη” που ήρθε στο χωριό τους! (Εγώ είμαι αυτή, εννοείται).
Έχαιρα μεγάλης εκτίμησης δίπλα στην φίλη μου τη Ρίνα και έλαβα πρόσκληση για καφεδάκι στα περισσότερα σπίτια του χωριού! γιατί εδώ οι άνθρωποι είναι ζεστοί και φιλόξενοι με ανοιχτά τα σπιτικά τους! Βγάλαμε όμορφες φωτογραφίες και πήγαμε στα κυριότερα σημεία ενδιαφέροντος!
Ένα από αυτά είναι η τοποθεσία Πηγάδι! Σήμερα υπάρχουν οι δύο βρύσες με τρεχούμενο νερό της πηγής και ένα όμορφο κιόσκι.
Πολύ περιποιημένος χώρος και πολύ κοντά στην πλατεία του χωριού. Πιο πάνω, αφού ανεβείτε ελάχιστα σκαλιά το μικρό υπαίθριο θεατράκι, όπου γίνονται πάρα πολλές εκδηλώσεις εδώ: συναυλίες, ορχήστρες night party για τη νεολαία, θεατρικές παραστάσεις κοκ.
Παλιά εκεί υπήρχε ένα πηγάδι που έδωσε την ονομασία της περιοχής και εκεί βρισκόταν η μοναδική βρύση του χωριού που αποτελούσε και πηγή ζωής γενικότερα σόμπορος: προξενιά, πλύσιμο των χαλιών και των κουβερτών, τόπος συνάντησης των χωριανών καθημερινά! πραγματικά εξαιρετικός χώρος, που θα απολαύσετε οπωσδήποτε τη βόλτα σας ως εκεί.
Ο Στανός έχει περιποιημένα σπίτια, πλακόστρωτα πέτρινα δρομάκια, η καθαριότητα εδώ είναι μοναδική και φυσικά δεν θα παραλείψετε να επισκεφτείτε τις δύο εκκλησίες του χωριού αυτού: το ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου, που γιορτάζει στις 21 Νοεμβρίου ,αλλά και στις 18 Ιανουάριου ,αφού συνκτήτορας είναι και ο Άγιος Αθανάσιος και είναι ο παλιότερος ναός της περιοχής! χτισμένος στις αρχές του 19ου αιώνα, κάηκε κατά το ξέσπασμα της επανάστασης ο μισός ναός και αναστηλώθηκε, η καμένη του πλευρά, το 1842.
Ο δεύτερος ναός είναι αφιερωμένος στην Αγία Χάιδω, τη Στανιώτισσα!… ήταν μία όμορφη νέα με καταγωγή από το Στανό η οποία μη θέλοντας να τουρκέψει, αρνήθηκε πεισματικά να παντρευτεί γιο του αγά κι έτσι οι Τούρκοι την φυλάκισαν και τη βασάνισαν.
Την έκλεισαν σε μία αχυροκαλύβα και έβαλαν απ’ έξω φρουρούς να την φυλάνε! όμως οι νέοι του χωριού κατάφεραν να μεθύσουν τους φρουρούς και να ελευθερώσουν την Χάιδω. Μαζί με τη μητέρα της φυγαδεύτηκε στη Θάσο, όπου υπηρέτησε ως τα βαθειά γεράματά της στο μοναστήρι της Παναγίας, στην Καλλιράχη της Θάσου.
Η περιοχή σήμερα λέγεται “της Χάιδως το αλώνι” και είναι το εκκλησάκι που φαίνεται απέναντι στο λόφο. Μπορείτε και εκεί να πάτε με τα πόδια ή με το αυτοκίνητο, ανεβαίνοντας μόνο μία μικρή ανηφορίτσα να δείτε το μικρό εκκλησάκι της Αγίας και να θαυμάσετε την πανοραμική θέα στο χωριό!
Η οσιομάρτυρα Χάιδω γιορτάζει στη 1 του Σεπτέμβρη και οι κάτοικοι εδώ την τιμούν μέρες πολλές, με συναυλίες, θεατρικά, χορωδίες και πολλά πολλά δρώμενα! Τη θεωρούν προστάτιδά τους μαζί με την Παναγία! Ακριβώς απέναντι από το ναό της υπάρχει η γνωστή, χασαποταβέρνα θα πω εγώ,και συμφωνεί μαζί μου κι ο Γιάννης, ο ιδιοκτήτης!
Το ταβερνάκι, πέρασε στη δεύτερη γενιά πλέον και δίνει ζωή στο χωριό, αφού είναι καθημερινά ανοιχτό! Υπάρχει επίσης μια καφετέρια στην πλατεία ,που πλέον ανοίγει τα Σαββατοκύριακα μόνο, ένα καφενείο- ουζερί που ανοίγει τα απογεύματα, λίγα μέτρα πιο κάτω ένα αρτοζαχαροπλαστείο-καφέ (τα πάντα όλα) για να αράξει κάποιος εκεί. Αληθινό χωριό με αληθινούς ανθρώπους. Τριγυρίσαμε παντού με την ακούραστη ξεναγό μου και γεμίσαμε πραγματικά μπαταρίες!
Γι΄ αυτό κάπου εδώ θα σας αφήσω για να δοκιμάσω και μια χορτόπιτα που με περιμένει, να αράξω σε ένα άλλο, φιλόξενο σπιτικό του κυρ Γιάννη και της κυρά Βαγγελιώς!
και θα κλείσω με το μυστικό της μακροζωίας που μου το ομολόγησε ο 90χρονος κύριος Γιάννης, μελισσοκόμος και ενεργός ακόμα στο επάγγελμα: να τρώτε μέλι, ένα ποτήρι κόκκινο κρασί κάθε μεσημέρι και να κόψετε τις καταχρήσεις! κι εγώ θα το τερματίσω: να έχετε αγάπη στην καρδιά σας! βάλτε στο πρόγραμμά σας το Στανό και θα μάθετε κι άλλα πολλάαααα μυστικά.
Κάθε φορά που θα γίνεται κόκκινο το κουμπί του κάθε χωριού και θα είναι έτοιμο για περιήγηση! Πατήστε το και καλό σας ταξίδι…
Τα κείμενα και οι φωτογραφίες του παρόντος ιστότοπου, είναι ιδιοκτησία του halkidikiportal.gr. Αντιγραφή κειμένων και φωτογραφιών απαγορεύεται ρητά χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του διαχειριστή/ιδιοκτήτη του παρόντος.
Επιτρέπεται η χρησιμοποίησή τους, εφόσον γίνεται ρητή αναφορά της πηγής, με σύνδεσμο (link) προς το χρησιμοποιούμενο άρθρο.
Θέλουμε ο επισκέπτης στο σπίτι μας (τη Χαλκιδική) να αισθανθεί σαν το σπίτι του. Nα του παρέχουμε όλες τις ανέσεις ώστε να χαλαρώσει, να διασκεδάσει, να ταξιδέψει, να γευτεί τοπικά προϊόντα και φεύγοντας να έχει ήδη προγραμματίσει το επόμενο ταξίδι του σε ένα άλλο μέρος του Νομού μας!
Παραδοσιακό οινοποιείο σε 110 στρέμματα όπου φιλοξενούνται οκτώ ελληνικές ποικιλίες κρασιών
Αν το ταξίδι ήταν γεύση, αυτή είναι μία: Μπύρα Μεθιά η παραδοσιακή ελληνική μπύρα Χαλκιδικής
Βιολογικά μέλια – Μέλι καστανιάς, μέλι κουμαριάς, ελάτης και θυμαρίσιο Αγίου Όρους
Παραδοσιακό οικογενειακό ελαιοτριβείο. Χρυσό βραβείο το 2018 για το liocladi gold έξτρα παρθένο ελαιόλαδο.
Ελαιοπαραγωγός με 6.500 ελαιόδενδρα βραβευμένος για τη μαύρη αφυδατωμένη ελιά